Freelancer'lar İçin Sözleşme Hazırlama Rehberi 2026: Şablon ve Maddeler

İçindekiler

1. Sözleşme Niçin Şart? Sözel Anlaşmanın Riskleri
2. Freelance İçin 4 Sözleşme Türü
3. Profesyonel Sözleşmenin 10 Maddesi
4. 1. Kapsam ve Teslim
5. 2. Ödeme Şartları
6. 3. Revizyon ve Onay
7. 4. Telif Hakkı (IP)
8. 5. Gizlilik ve NDA
9. 6. Rekabet Yasağı
10. 7. Fesih Şartları
11. 8. Mücbir Sebep
12. 9. Uyuşmazlık Çözümü
13. 10. Elektronik İmza ve Geçerlilik
14. Yurt Dışı Müşteri Sözleşmesi
15. Sözleşmede 8 Hata
16. Mini Sözlük
17. Sıkça Sorulan Sorular
18. Sonuç

Freelancer'ın en sık yaptığı hata "küçük iş, sözleşme gerek yok" diyerek sözel anlaşma ile başlamasıdır. Sonuç tanıdıktır: kapsam genişlemesi (scope creep), ödeme gecikmesi, telif hakkı tartışması, müşteriden gelmeyen para. Yazılı sözleşme; tarafların beklentilerini netleştirir, ödeme sürecini güvenceye alır ve uyuşmazlıklarda hukuki delil oluşturur. Bu rehber 2026 Türkiye mevzuatına uygun, hem yerli hem yurt dışı müşteri için kullanılabilen profesyonel freelance sözleşmenin tüm maddelerini somut örneklerle açıklar.

Sözleşme yazmak avukat olmayı gerektirmez; ancak ilk sözleşmenizi mutlaka bir avukatla şablonlaştırın. 5.000-15.000 TL'lik bir avukat ücreti uzun vadede milyonlarca TL hasarı önler. Bir kez şablon hazırlandığında, her yeni müşteri için sadece kapsam, ödeme ve teslim maddeleri kişiselleştirilir; geri kalan standart kalabilir. Yurt dışı müşterilerle çalışan freelancer için ayrı bir İngilizce sözleşme şablonu zorunludur; uluslararası ticaret hukukuna uygun olmalıdır.

Sözleşme Niçin Şart? Sözel Anlaşmanın Riskleri

Türk Borçlar Kanunu sözel anlaşmaları da geçerli sayar; ancak ispat yükü zorlaşır. Freelancer için sözel anlaşmanın 5 büyük riski:

• Scope creep: Müşteri "bunu da ekle, ücretsiz" diye projeyi büyütür.
• Ödeme gecikmesi: Vade tanımsızsa müşteri istediği zaman ödeyebilir.
• Telif tartışması: Tasarımın hakkı kimde? Müşteri yeniden kullanabilir mi?
• Gizlilik ihlali: Müşteri bilgilerinin nasıl kullanılacağı belirsiz.
• Mahkeme ispatı: Sözel anlaşmada delil yetersizliği davayı kaybettirir.

Freelance İçin 4 Sözleşme Türü

1. Hizmet sözleşmesi: En yaygın; belirli iş + belirli ücret + belirli süre.
2. Eser sözleşmesi: Tasarım, yazılım, içerik gibi spesifik bir eser teslim eden sözleşme; Türk Borçlar Kanunu Madde 470-486.
3. Vekalet sözleşmesi: Müşteri adına süreç yöneten danışman/koç için.
4. Retainer sözleşmesi: Aylık tekrarlayan hizmet; abonelik tipi.

Çoğu freelance iş eser sözleşmesi kategorisindedir; çünkü nihai bir teslim (logo, web sitesi, makale, video) söz konusudur. Aylık sosyal medya yönetimi gibi süreklilik olan işler ise hizmet sözleşmesi veya retainer şeklindedir.

Profesyonel Sözleşmenin 10 Maddesi

Tüm freelance sözleşmelerde olması gereken standart yapı:

1. Kapsam ve Teslim

Sözleşmenin en kritik bölümü. Yapılacak işin sınırları, teslim formatı, sayısı ve süresi net olmalıdır. Belirsizlik scope creep'in birinci sebebidir.

Örnek madde: "Yüklenici, Müşteri için aşağıdaki teslimleri sağlayacaktır: (a) 1 adet logo tasarımı (3 farklı konsept, 2 revizyon hakkı dahil); (b) marka kılavuzu (PDF, 12 sayfa); (c) sosyal medya görsel kit (Instagram + Facebook, 8 şablon). Tüm teslimler PDF + kaynak dosya (AI/PSD) formatında olacaktır. Bu kapsam dışı talepler ek ücretle değerlendirilecektir."

2. Ödeme Şartları

Toplam ücret + KDV + ödeme planı + vade + gecikme faizi netçe belirtilmelidir. Standart ödeme planı:

• Avans: %30-50 sözleşme imzası ile.
• Ara ödeme: %30-40 belirli bir milestone tamamlandığında.
• Son ödeme: Kalan teslimat sonrası 7-14 gün içinde.

Gecikme faizi madde örneği: "Ödemenin gecikmesi durumunda günlük %0.1 (yıllık %36.5) gecikme faizi uygulanır. Ödemenin 30 günden fazla gecikmesi durumunda Yüklenici sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkına sahiptir; ödenmemiş kısımlar yine talep edilebilir."

3. Revizyon ve Onay Süreci

Revizyon sayısı sınırı; sınırsız revizyon scope creep yaratır. Standart: 2-3 revizyon hakkı, ek revizyonlar saatlik ücretle. Müşteri onay süresi de tanımlanmalı: 5-7 iş günü içinde geri bildirim verilmezse onaylanmış sayılır.

4. Telif Hakkı (IP) ve Lisans

En çok karıştırılan ama en kritik madde. Türk Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde eser üzerinde manevi haklar yaratıcıya, mali haklar ise sözleşmeye göre devredilebilir.

Üç tipik düzenleme:

• Tam devir: Müşteri ödeme sonrası tüm mali hakları alır; freelancer kendi portfoliyo da kullanabilir (sözleşmede izin varsa).
• Lisans: Müşteri belirli amaçla kullanım hakkı alır; ana telif freelancer'da kalır.
• Karma: Belirli haklar devredilir, diğerleri lisanslanır.

Örnek madde: "Müşteri tüm ödemeleri eksiksiz tamamladıktan sonra, eserin mali hakları (çoğaltma, yayma, işleme, temsil, kamuya iletim) Müşteri'ye süresiz olarak devredilir. Yüklenici eseri kendi portfolyosunda referans amaçlı kullanma hakkını saklı tutar."

5. Gizlilik ve NDA

Müşteri bilgileri, kaynak kodları, stratejiler, finansal veriler iki taraf için de gizlidir. NDA (Non-Disclosure Agreement) sözleşmenin içine entegre edilir veya ayrı belge olarak imzalanır. Süresi genellikle 2-5 yıl; bazı durumlarda süresizdir.

Örnek madde: "Taraflar bu sözleşme kapsamında elde ettikleri tüm gizli bilgileri (ticari sırlar, müşteri verileri, stratejiler, finansal bilgiler, kaynak kodlar) sözleşme süresince ve sözleşme sona erdikten sonraki 3 yıl boyunca üçüncü kişilerle paylaşmayacaktır."

6. Rekabet Yasağı

Türk Borçlar Kanunu Madde 444-447; rekabet yasağı kayıtsız şartsız uygulanmaz. Yasak sadece belirli sektör + belirli coğrafya + makul süre (en fazla 2 yıl) için geçerlidir.

Freelance sözleşmelerde rekabet yasağı genelde dar tanımlanmalıdır: aynı müşterinin doğrudan rakibiyle aynı projede çalışmamak gibi. Çok geniş yasaklar (örn. "5 yıl sektörde çalışamazsın") hukuken geçersizdir.

Profesyonel sözleşmeyi imzalayacağın profesyonel ortam

Login Office Kartal toplantı odaları müşteri sözleşmesi imzası için ideal: profesyonel atmosfer, kahve servisi, geniş masa, projeksiyon. Aylık 475 TL'den başlayan sanal ofis paketleri ile yasal adres tek pakette.

Toplantı odası Sanal ofis fiyatları

7. Fesih Şartları

Sözleşmenin nasıl sona ereceği, hangi durumlarda fesih hakkı doğacağı netçe yazılmalıdır. Üç fesih türü vardır:

• Karşılıklı anlaşma: Tarafların yazılı onayı.
• Haksız fesih: Tek taraflı, belirli bir bildirim süresi (genelde 14-30 gün).
• Haklı fesih: Karşı tarafın sözleşme ihlali; bildirim süresi olmaksızın.

Haksız fesih durumunda Yüklenici tamamlanmış işin orantılı ödemesini alır; tamamlanmamış kısım için harcanan zaman saatlik ücretle faturalanır. Müşteri haklı sebeple fesh ederse (kalite eksikliği, gecikme), Yüklenici alınan avansı iade etmek zorunda kalabilir.

8. Mücbir Sebep

Pandemi, doğal afet, savaş, devlet kararı gibi olağanüstü durumlarda tarafların sözleşmesel yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesini düzenler. 2020 sonrası bu madde çok daha önemli hâle geldi.

Örnek madde: "Mücbir sebep (pandemi, deprem, sel, savaş, terör, devlet yasakları) nedeniyle Yüklenici tarafından tamamlanamayan iş için süreyi mücbir sebep süresince uzatma hakkı verilir. Mücbir sebep 60 günü aşarsa taraflar sözleşmeyi karşılıklı feshedebilir; tamamlanan kısımların ücreti ödenir."

9. Uyuşmazlık Çözümü ve Yetkili Mahkeme

Anlaşmazlık çıktığında nereye başvurulacağı önceden belirlenir. İki yaygın yol:

• Arabuluculuk: Önce arabulucuya başvuru; mahkemeden hızlı, masrafsız.
• Mahkeme: İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri freelance işler için tipik yetkili.

2026 itibarıyla ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur (Arabuluculuk Yasası). Sözleşmede arabulucu maddesi koymak hem hızlı çözüm hem maliyet avantajı sağlar.

10. Elektronik İmza ve Geçerlilik

Türkiye'de elektronik imza yasal olarak ıslak imza ile aynı geçerliliğe sahiptir (5070 sayılı Kanun). DocuSign, Adobe Sign, e-imzaTR gibi platformlar yasal kabul edilen e-imza sağlar. KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) ile gönderilen sözleşmeler ise tebligat değerinde resmî belgedir.

Yurt içi freelance sözleşmeleri için DocuSign veya Adobe Sign yeterli; yurt dışı müşterilerle çalışırken aynı platformlar uluslararası geçerlidir. Kısa metinli sözleşmelerde e-posta üzerinden açık irade beyanı ("Kabul ediyorum, başlayabilirsin") da hukuken bağlayıcıdır; ancak yazılı sözleşme ihtilafta çok daha güçlü delildir.

Yurt Dışı Müşteri Sözleşmesi

Uluslararası freelance sözleşmesi 4 ek noktayı dikkate alır:

1. Para birimi: USD, EUR veya GBP; kur koruma maddesi.
2. Ödeme yöntemi: Wise, Payoneer, SWIFT havalesi; KDV istisnası uygulaması.
3. Yetkili hukuk ve mahkeme: Türk hukuku + İstanbul mahkemeleri tercih; bazı müşteriler kendi ülkesini ister.
4. Veri koruması: GDPR uyumu (AB müşterileri için zorunlu).

Çoğu yurt dışı şirket Master Services Agreement (MSA) + Statement of Work (SOW) yapısını tercih eder; uzun vadeli iş ilişkisinde MSA bir kez imzalanır, her yeni proje için kısa SOW yazılır. Bu yapı zaman tasarrufu sağlar.

Çift Dilli Sözleşme

Yurt dışı müşteri için sözleşme genellikle İngilizce yazılır. Ancak Türk vergi denetimleri için Türkçe nüsha gerekebilir; iki dilli (Türkçe + İngilizce yan yana) sözleşme en güvenli yapıdır. Uyuşmazlık halinde hangi dilin baz alınacağı belirtilir; standart uygulama "yorum farkı doğarsa İngilizce metin esastır" şeklindedir, ancak sözleşmeyi imzalayan freelancer için Türkçe lehine madde de tercih edilebilir.

Sözleşmede 8 Hata

1. Şablon kopyala-yapıştır kullanmak. Müşteriye göre kişiselleştirilmeli.
2. Kapsamı net yazmamak. "Web sitesi yapılacak" yetersiz; sayfa sayısı, özellikler, teslim formatları detaylanmalı.
3. Avans almadan iş başlamak. Sözleşmede %30-50 avans şartı standart.
4. Telif hakkını netleştirmemek. "Müşteri sahibi olur" yeterli değil; manevi haklar, lisans şartları belirtilmeli.
5. Revizyon sınırı koymamak. Sınırsız revizyon kâr marjını yer.
6. Gecikme faizi yazmamak. Ödeme gecikmesinde caydırıcılık zayıf.
7. Mücbir sebep maddesini ihmal etmek. Pandemi, deprem gibi durumlarda korumasız.
8. Uyuşmazlık çözümünü tanımlamamak. Yetkili mahkeme + arabulucu maddesi şart.

Mini Sözlük

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşme Yatırımdır, Maliyet Değil

Freelance sözleşmesi profesyonel hizmetin temel taşıdır; "küçük iş, sözleşme gerek yok" diyerek atlamak en pahalı hatadır. İlk sözleşmenizi 10-15 bin TL avukat ücretiyle hazırlatmak, sonraki yıllarda binlerce kez kullanılacak bir araç verir. Sözleşme; ödemeyi güvence altına alır, kapsamı kontrol eder, telif hakkını netleştirir, gizlilik ve rekabet yasağı maddeleriyle ticari sırlarınızı korur, ve uyuşmazlıklarda hukuki delil oluşturur.

Yurt içi müşteriler için Türkçe sözleşme, yurt dışı müşteriler için İngilizce + Türkçe çift dilli MSA + SOW yapısı standart yaklaşımdır. Elektronik imza yasal geçerliliğe sahip; DocuSign veya Adobe Sign uluslararası kabul görür. Sözleşmenin içine 10 ana madde mutlaka girmeli; mücbir sebep ve arabuluculuk maddeleri 2026 standardında olmalıdır. Disiplinli sözleşme yönetimi freelance kariyerinin en önemli kurumsal becerisidir.

"Sözleşme imzalamadan iş başlatmak; vize almadan yurt dışına çıkmaya benzer; bir gün gerçekten ihtiyacın olduğunda elinde hiçbir şey yoktur." — Freelance hukuk danışmanlığı gözlemleri

Profesyonel sözleşme + profesyonel ofis = profesyonel freelancer

Login Office Kartal sanal ofis paketleriyle yasal adres + müşteri sözleşmesi için toplantı odası + sanal sekreter tek pakette. Aylık 475 TL'den.

Sanal ofis çözümü İletişime geç

İlgili Yazılar